د پروان پوهنتون ژورنالیزم پوهنځی

سریزه
د ژورنالېزم پوهنځی د پروان پوهنتون له لسو پوهنځیو څخه یو دی. دغه پوهنځی چې د راډیو-تلویزیون او مطبوعاتو ډیپارټمنټونه هم پکې شامل دي، د ژورنالېزم، رسنیو، راډیو، تلویزیون او خپرونو په برخو کې د هېواد د خدمت لپاره د یو منظم اکاډمیک چوکاټ په دننه کې د متخصصو افرادو په منظم علمي روزنه او مسلکي تربیه بوخت دی.

پوهنځی د لوړو زده کړو وزارت د قوانینو سره سم فعالیت کوي او د کیفیتي پرمختګ په موخه د ننګونو، لاسته راوړنو او اړتیاوو په پېژندلو سره پرله‌پسې او اغېزمنو هڅو ته ژمن دی. دا پوهنځی په څېړنه، تدریس، علمي پراختیا او هېواد ته په خدمت کې خپلې دندې ترسره کوي.

پوهنځی خپله دنده ګڼي چې د ژورنالېزم په برخه کې د محصلانو علمي کچه لوړه او پیاوړې کړي، تر څو متخصص، ژمن او وطنپال مسلکي کسان وروزي چې د هېواد په بیارغونه، پرمختګ او ټولنیز رشد کې اغېزمنه ونډه واخلي.

د خپل تاسیس راهیسې، د ژورنالېزم پوهنځي ګڼ شمېر وړ او مسلکي کسان فارغ کړي دي. ډېری فارغان په ملي او نړیوالو رسنیو، دولتي ادارو او خصوصي بنسټونو کې په کار بوخت دي، او ځینې نور متشبثین ګرځېدلي دي.

د ژورنالېزم پوهنځي تاسیس

د ژورنالېزم پوهنځی په ۱۳۹۲ (2013) کال کې د پروان پوهنتون په چوکاټ کې تاسیس شو. په پیل کې، دا پوهنځی دوه ډیپارټمنټونه (راډیو-تلویزیون او مطبوعات) درلودل چې شپږ تنه علمي کادر غړي یې لرل. اوس مهال، پوهنځی ۷ تنه علمي کادر غړي، ۱ عمومي مدیر، ۱ اجرائیه مدیر او ۱ خدماتي کارکوونکی لري. ډېری علمي کادر غړي د ماسټرۍ سندونه لري او یو غړی د لیسانس سند لري. له 2016 کال راهیسې، پوهنځي له 1,400 څخه زیات محصلان فارغ کړي دي چې ډېری یې په ملي او نړیوالو رسنیو کې په کار بوخت دي.

لیدلوری
د ژورنالېزم پوهنځی موخه لري چې د مطبوعاتو، راډیو او تلویزیون په برخو کې د یوه بااعتباره علمي بنسټ په توګه وپېژندل شي، چې د نړیوالو علمي معیارونو، صداقت او ملي کچه پایدار پرمختګ ته ژمن وي.

ماموریت
د پوهنځي ماموریت دا دی:

د مسلکي او ژمن ژورنالیستانو روزنه.
د ژورنالېزم په برخه کې د تخصصي پوهې لوړول.
د ملي او نړیوالو علمي اړیکو رامنځته کول.
د کار بازار اړتیاوو ته په کتو سره د محصلانو مسلکي مهارتونو لوړول.

موخې

پوهنځی همدارنګه دا موخې لري:
• له ملي او نړیوالو بنسټونو سره د همکارۍ تړونونه لاسلیک کول.
• له فارغانو سره دوامدارې اړیکې ساتل.
• د اکاډمیک ازادۍ او د معلوماتو د خپرېدو تأمینول.
• د استادانو علمي او مسلکي وړتیاوو پیاوړتیا.

الف) د څېړنې موخې

• د څېړنیزو فرصتونو پراخول.
• د محصلانو د څېړنیزو مهارتونو د پیاوړتیا لپاره د ورکشاپونو جوړول.
• د علمي کنفرانسونو وړاندې کول.
• په ملي او نړیوالو ژورنالونو کې د علمي مقالو لیکل او خپرول.
• د علمي او ټولنیزو اړتیاوو سره سم د تیزسونو او څېړنیزو پروژو چمتو کول.

ب) د ښوونې موخې

• د مسلکي ژورنالیستانو روزنه.
• د ملي او نړیوالو بنسټونو لپاره د ماهرو بشري سرچینو چمتو کول.
• د محصل‌محوره زده کړې ترویج.
• د محصلانو د پوهې او مسلکي ژورنالېستي مهارتونو پیاوړتیا.
• د کلتوري، ټولنیزو او اقتصادي پروګرامونو تولید.
• د عامه پوهاوي او د ټولنې پراختیا ترویج.

د ژورنالېزم پوهنځي کې د تدریس او زده کړې طریقې

د ژورنالېزم پوهنځي استادان د ژورنالېزم د مسلکي غوښتنو سره سم د ژورنالیستي کار نظري او عملي اړخونو ته زیات ارزښت ورکوي. له همدې امله، د عملي روزنې د اسانتیاوو په برابرولو او د ژورنالېزم، راپور ورکونې او خبر جوړونې په برخه کې د لېواله بنسټونو د ملاتړ په جلبولو سره، پوهنځی د نظري زده کړې تر څنګ د محصلانو پراخ عملي فعالیتونه هم په پام کې نیسي. نظري او عملي درسونه د نوو تدریسي او زده کړې میتودونو له لارې په لاندې ډول وړاندې کېږي:

د درسي کتابونو او انلاین سرچینو کارول: درسي کتابونه، درسي مواد، مرستندویه کتابونه او نوي انټرنېټي سرچینې — چې زیاتره د استادانو له خوا چمتو کېږي — په ټایپي او چاپي بڼه د محصلانو لاسرسي ته وړاندې کېږي. تدریس د لکچر، پاورپواینټ، پروجکټر او د مضمون اړوند بېلابېلو موضوعاتو په اړه د محصل‌محوره بحثونو له لارې ترسره کېږي.
د سیمینار پر بنسټ عملي مضامین: هغه مضامین چې عملي اړخ لري، د سیمینار په بڼه د استادانو او محصلانو په ګډ ګډون سره پر مخ وړل کېږي.
د تطبیقي پلان جوړونه: نظري او عملي درسونه داسې پلان کېږي چې د سمستر تر پای پورې عملي (تطبیقي) اړخ ولري.
عملي لیکنيزې دندې: د عملي درسونو تر څنګ، محصلانو ته د بېلابېلو خبرونو، راپورونو او نورو ژورنالیستي ژانرونو د لیکلو دندې ورکول کېږي. دغه لیکنې په ټولګي کې وړاندې کېږي تر څو نیمګړتیاوې یې اصلاح شي او په چاپي او نشراتي رسنیو کې د خپرېدو زمینه برابره شي.
ګروپي کار او سالمه سیالي: هر ټولګی په کاري ګروپونو وېشل کېږي تر څو عملي فعالیتونه ترسره کړي. د مضمون برخې هر ګروپ ته سپارل کېږي تر څو سالمه سیالي او د محصلانو زیاته ونډه اخیستنه رامنځته شي.
د محصلانو سیمینارونه او کورنۍ دندې: محصلان د سمستر په اوږدو کې سیمینارونه وړاندې کوي او کورنۍ دندې ترسره کوي تر څو له اوږدو او یوازې نظري لکچرونو مخنیوی وشي.
د پوښتنو جوړول او بحث: محصلان د مضمون اړوند پوښتنې ترتیب او تدوینوي، په ټولګي کې یې مطرح کوي او د استادانو په لارښوونه ځوابونه وړاندې کوي. دا طریقه زده کړه پیاوړې کوي او محصلان د ازموینې له طریقو سره اشنا کوي.
علمي میداني لیدنې: د چاپي او نشراتي رسنیو په څېر کلتوري بنسټونو ته د علمي لیدنو زمینه برابریږي. د پوهنتون د ادارې په همکارۍ اړینې اجازې اخیستل کېږي تر څو د محصلانو عملي تجربه پیاوړې شي.
د محصلانو مشوره او نظر اخیستنه: استادان د تدریس د طریقو او عملي فعالیتونو د ښه والي لپاره له محصلانو سره مشوره کوي. د تدریس د اغېزمنتیا په اړه نظریات راټولیږي او د اغېزمنو وړاندیزونو پر بنسټ نوې طریقې معرفي کېږي.
د خپرونو او علمي فعالیتونو هڅونه: محصلان هڅول کېږي چې د استادانو په ملاتړ د پوهنتون په کچه مجلو او نورو علمي خپرونو کې ونډه واخلي. همدارنګه د دیوال ورځپاڼو او خبرپاڼو لپاره مطالب چمتو کوي، څو د علمي فعالیتونو پراخه خپرونه یقیني شي. دغه هڅې د ژورنالېزم اساسي دندې پوره کوي:
• د معلوماتو ورکول (To Inform)
• زده کړه ورکول (To Educate)
• ساتېري برابرول (To Entertain)
• اعلانونه او عامه خدمتونه (Advertising and Public Service)

د ژورنالېزم پوهنځي ځواکمنتیاوې

• دغه پوهنځی وړ او تکړه استادان لري چې د بدلون او د ښوونې نظام د پرمختګ باور لري.
• د ژورنالېزم پوهنځي د کریډیټ سیسټم په هر اړخیز ډول تطبیق او پرمختګ کړی دی.
• د ژورنالېزم پوهنځي علمي کادر غړي د کیفیت تضمین کمېټې، ازموینو کمېټې، نظم او ډسیپلین کمېټې، کلتوري کمېټې او څېړنې کمېټې غړیتوب لري.
• د استادانو او محصلانو ترمنځ د حقوقو تساوي تأمینول.
• د هېواد مرکز ته نږدې والی چې د وړ محصلانو د جذب سبب کېږي.
• د پوهنځي د ساختماني پرمختګ لپاره د محصلانو تنظیم او پیاوړتیا.
• د افغانستان د لوړو زده کړو مقررو، لوایحو او طرزالعملونو هر اړخیز تطبیق.
• د کابل پوهنتون د ژورنالېزم پوهنځي د راډیو-تلویزیون ډیپارټمنټ او نورو اړوندو بنسټونو سره اکاډمیک اړیکې او همغږي.

ج) د پوهنځي بنسټیز او پراختیایي موخې

• د ماسټرۍ او دوکتورا کچې علمي او مسلکي کادرونو جذب؛
• د استادانو د علمي ظرفیت لوړول؛
• د ژورنالېزم پوهنځي د کتابتون غني کول؛
• د پوهنځي په کچه د محصلانو انجمن جوړول؛
• د پوهنځي په کچه د چاپي خپرونې جوړول؛
• له اړوندو بنسټونو سره د تفاهم‌لیکونو او توأمیتونو لاسلیک کول؛
• د کیفیت تضمین او اعتبار ورکولو پر پروګرام کار کول.

علمي پروګرام

اوس مهال د ژورنالېزم پوهنځي فعالیتونه د موجوده اسانتیاوو په پام کې نیولو سره د لیسانس په کچه د ژورنالېزم د علمي مضامینو په تدریس متمرکز دي. پوهنځی ژمن او متخصص کسان د مطبوعاتو او راډیو-تلویزیون په برخو کې جذبوي تر څو په راتلونکي کې د معلوماتو رسولو په برخه کې ټولنې ته خدمت وکړي.

درسي نصاب

د ژورنالېزم پوهنځی د هېواد د نورو پوهنتونونو د ژورنالېزم او ارتباطاتو پوهنځیو په څېر هغه واحد نصاب تطبیقوي چې په ۱۳۹۱ (2012) کال کې د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت له خوا د کابل پوهنتون د ژورنالېزم او ارتباطاتو پوهنځي لپاره جوړ شوی و.

دغه نصاب د ژورنالېزم پوهنځي د مطبوعاتو او راډیو-تلویزیون ډیپارټمنټونو لپاره طرحه شوی دی؛ له همدې امله، عمومي مضامین د تخصصي مضامینو ترڅنګ شامل دي.

په ټولیز ډول، دغه نصاب اته (8) تحصیلي سمسترونه رانغاړي. مضامین د ټول کریډیټونو شمېر، نظري او عملي کریډیټونو او مفرداتو له مشخصاتو سره ذکر شوي دي.

د ژورنالېزم پوهنځي ارزښتونه

د پروان پوهنتون د ژورنالېزم پوهنځی د خپلو موخو د تحقق لپاره لاندې ارزښتونو ته ژمن دی:

• د اسلامي فرهنګي او علمي ارزښتونو درناوی
• د هېواد د قوانینو درناوی او ارزښت ورکول
• د اکاډمیک اصولو او ازادیو درناوی
• د ملي یووالي د روحیې پیاوړتیا
• په پوهنځي کچه د وړتیا او اداري مسؤلیت اصل تطبیقول
• د ژورنالېزم پوهنځي اړوندو چارو کې د معاصر ټکنالوژۍ کارولو ته ژمنتیا او ارزښت ورکول

د ژورنالېزم پوهنځي اسانتیاوې او تجهیزات

اوس مهال، د ژورنالېزم پوهنځی یو د راډیو ترانسمیتر او سټوډیو، یو د عکاسۍ لابراتوار، یو کتابتون او یو د کنفرانس تالار لري. د ژورنالېزم محصلان د خپلو مضامینو د محتوا په پام کې نیولو سره له دغو اسانتیاوو او تجهیزاتو څخه په خپلو عملي او تطبیقي کارونو کې ګټه اخلي.

الف) د عکاسۍ لابراتوار

د ژورنالېزم پوهنځي د عکاسۍ لابراتوار په ۱۳۹۹ (2020) کال کې جوړ شو. دا مهال پکې کروما پرده، ۶ د مسلکي کمرې ستندونه، ۶ د رڼا ستندونه او د عکاسۍ اړوند نور وسایل، یو رنګه پرنټر، یو تور او سپین پرنټر، یو د کمپیوټر مېز، یوه المارۍ او یو کمپیوټر شامل دي. دغه وسایل د ترکیې دوست هېواد د تیکا دفتر له خوا مرسته شوي دي.

ب) د راډیو سټوډیو

د ژورنالېزم پوهنځي د راډیو سټوډیو هم په ۱۳۹۹ (2020) کال کې د ترکیې دوست هېواد د تیکا دفتر په مالي همکارۍ جوړه شوې ده. پکې یو د ترانسمیتر وسیله، د نشراتو ترانسمیتر، د خبرونو سټوډیو، د کنټرول خونه، یو مکسر او د راډیو سټوډیو اړوند نور وسایل شامل دي.

د راډیو سټوډیو د پوهنځي د ودانۍ په لومړي پوړ کې موقعیت لري او مسؤل مدیر یې ښاغلی اجمل سایس دی. دغه راډیو د آیسا ادارې رسمي جواز لري او همدارنګه د مخابراتو وزارت رسمي فریکونسي هم لري.

په دې وروستیو کې یو تن د پوهنځي د راډیو لپاره د تخنیکي مدیر په توګه استخدام شوی دی. دغه راډیو درې نورو رسمي کارکوونکو ته جدي اړتیا لري: یو د نشراتو مسؤل، یو راپور ورکوونکی او یو د خدماتو کارکوونکی. له دې وړاندې، د راډیو ازمایښتي نشرات د پوهنځي د علمي کادر غړو او محصلانو له خوا په موقتي ډول پر مخ وړل کېدل.

ج) د پوهنځي کتابتون

د ژورنالېزم پوهنځي کتابتون په ۱۳۹۳ (2014) کال کې د پوهنځي د علمي کادر غړو له خوا جوړ شو. د دې کتابتون کتابونه د همدې پوهنځي د استادانو د شخصي لګښتونو له لارې پېرودل شوي دي.

دغه کتابتون د ژورنالېزم په برخه کې له ۳۰۰ څخه زیات جلدونه کتابونه لري. همدارنګه، کتابتون په معیاري الماریو، مېزونو او چوکیو سمبال دی او محصلان په دوامدار ډول د دې کتابتون له کتابونو څخه استفاده کوي.

د) د غونډو او کنفرانس تالار

د ژورنالېزم پوهنځی یو د کنفرانس تالار هم لري، چې د پوهنځي د تدریسي ودانۍ په لومړي پوړ کې موقعیت لري او په وسایلو لکه پروجکټر، LCD، د غونډو مېزونه او معیاري چوکیو سمبال دی.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

. د راډیو- ټلویزیون څانګه

د راډیو- ټلویزیون څانګه د ژورنالیزم پوهنځي له تاسیس سره سم په ۱۳۹۲ لمریز کال کې خپل فعالیت پیل کړ. دا مهال دا څانګه څلور تخصصي علمي کادر بستونه لري.

لیدلوری

د راډیو- ټلویزیون څانګه هڅه کوي چې د معیاري تدریس، اغېزمنو څېړنو او مسلکي خدمتونو له لارې د هېواد د ژورنالیزم په ټولنه کې خپل ځای د یو اغېزمن او معیاري څانګې په توګه تثبیت کړي. همدارنګه غواړي د معاصرو ټکنالوژیو په رڼا کې مسلکي ژورنالیستان وروزي.

مأموریت

دا څانګه د تدریسي اسانتیاوو برابرولو، د څېړنې زمینې برابرولو او عملي تولیدي طریقو د پلي کولو له لارې د محصلینو د زده کړې او د ټولنې د پرمختګ لپاره هڅه کوي. همدارنګه غواړي داسې مسلکي ژورنالیستان وروزي چې د خلکو سترګې او غوږونه وي او د سالمې او له فساد څخه پاکې ټولنې په جوړولو کې مرسته وکړي.

ارزښتونه

دا څانګه خپل پروګرامونه د ملي او اسلامي ارزښتونو، اساسي قانون او د لوړو زده کړو وزارت د ستراتیژۍ پر بنسټ تنظیم او عملي کوي:

د اکاډمیک اصولو او ازادیو پابندي
د اسلامي علومو او کلتور پراختیا
د ملي یووالي پیاوړتیا
د ملي هویت پیاوړتیا
د اخلاقي ارزښتونو پراختیا
مسؤلیت منل
پرمختګ او انکشاف

موخې

د دې څانګې اساسي موخه د راډیو- ټلویزیون په برخه کې د مسلکي ژورنالیستانو روزنه ده. فارغان کولی شي په لاندې برخو کې کار وکړي:

د راډیويي پروګرامونو تخنیکي او تولیدي چارې
د ټلویزیوني پروګرامونو تخنیکي او تولیدي چارې
د سکریپټ لیکنه او د پروګرامونو چلول
د فرهنګي، اقتصادي او ټولنیزو پروګرامونو تولید

همدارنګه محصلین د لاندې دندو لپاره چمتو کېږي:

راډیو ژورنالیست
ټلویزیون ژورنالیست
د مرکو چلوونکی
د خبرونو ویاند
پروډیوسر
ډایرکټر
د غږ او انځور وسایلو کارولو مهارت
د عامه اړیکو مسؤل
د رسنیو د تولید او نشر په برخه کې مهارتونه ترلاسه کول

د تدریس طریقې

د دې څانګې استادان د ژورنالیزم نظري او عملي اړخونو ته ځانګړې پاملرنه کوي:

د درسي کتابونو، موادو او انټرنېټي سرچینو کارول او تدریس د لکچر، پاورپواینټ او بحث له لارې
عملي مضامین د سیمینارونو په بڼه تدریس کېږي
نظري او عملي درسونه یو ځای تنظیم کېږي
محصلینو ته د خبرونو او راپورونو لیکلو عملي دندې ورکول کېږي
د صنفونو وېش په کاري ګروپونو کې
د محصلینو سیمینارونه او کورنۍ دندې
د پوښتنو طرحه کول او بحثونه
علمي سفرونه د رسنیو ادارو ته
د تدریس د ښه والي لپاره له محصلینو سره مشورې

د مجلو او رسنیزو خپرونو په چمتو کولو کې د محصلینو هڅونه، د ژورنالیزم اساسي دندو لپاره: اطلاع ورکول، ښوونه، تفریح او اعلانونه.